İşe iade davası kimler açabilir?
İş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir (İş Kanunu m.18):
- İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışması (işverenin aynı iş kolundaki işyerlerindeki işçiler birlikte sayılır)
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılması
- İşçinin, işletmenin bütününü yöneten ve işçiyi işe alıp çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili olmaması
Bu şartları taşıyan işçinin iş sözleşmesi, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletmenin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebep olmadan feshedilemez.
Süreler
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Arabulucuya başvuru | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay |
| Arabuluculuk görüşmeleri | 3 hafta, zorunlu hâllerde en fazla 1 hafta uzatma |
| Dava açma | Son arabuluculuk tutanağından itibaren 2 hafta |
| Karardan sonra işe başlamak için başvuru | Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü |
| İşverenin işe başlatması | Başvurudan itibaren 1 ay |
Bir aylık süre, ihbar süresinin sonundan değil, fesih bildiriminin işçiye tebliğinden itibaren işler. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde işe iade istenemez.
Arabuluculuk aşaması nasıl işler?
İşe iade talepleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa tabidir. Başvuru işçinin veya işyerinin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
Görüşmelerde taraflar işe iade, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti konusunda anlaşabilir. İşe başlatma konusunda anlaşılırsa işçinin hangi tarihte işe başlayacağı ve ödenecek tutarlar anlaşma belgesine açıkça yazılmalıdır.
Dava kazanılırsa işçi neler alır?
- Boşta geçen süre ücreti: Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar
- İşe başlatmama tazminatı: İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, kıdeme göre en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat
İşçi işe başlatılmazsa, daha önce ödenmemişse kıdem ve ihbar tazminatı da gündeme gelir.
İşveren açısından nelere dikkat edilmeli?
İşe iade davasında feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Fesih bildiriminin yazılı yapılması, sebebinin açık ve kesin biçimde gösterilmesi, davranış veya verim sebebiyle yapılan fesihlerde işçinin savunmasının alınması gerekir. Performans ve disiplin süreçlerinin önceden belgelenmesi, olası bir davada belirleyici olur.