Riskli yapı tespiti nedir?
Riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Tespit, 6306 sayılı Kanun'a göre lisanslı kuruluşlar ya da idare tarafından yapılır ve tapu kaydına riskli yapı şerhi olarak işlenir.
Tespit kesinleştiğinde binanın tahliyesi ve yıkımı süreci başlar. Bu nedenle rapora itiraz hakkı, malikler için sürecin en kritik aşamalarından biridir.
Tespit maliklere nasıl bildirilir?
7471 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra tespit; binaya asılarak, e-Devlet üzerinden ve muhtarlıkta 15 gün süreyle ilan edilerek duyurulur. Tebligat, muhtarlıktaki ilanın son günü yapılmış sayılır. İtiraz süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
Uygulamada maliklerin tespiti binaya asılan ilandan öğrendiği, ancak sürenin ilanın son gününden hesaplandığını bilmediği durumlar sık görülür. Süre hesabının dosyaya göre dikkatle yapılması gerekir.
İtiraz süresi ve yeri
| Konu | Kural |
|---|---|
| İtiraz süresi | Tebliğden itibaren 15 gün |
| Kimler itiraz edebilir? | Malikler veya kanuni temsilcileri (vekil aracılığıyla da yapılabilir) |
| Nereye yapılır? | Yapının bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün kentsel dönüşüm birimi; yetki devri varsa ilgili idare |
| Kim inceler? | Üniversite öğretim üyeleri ile Bakanlık personelinden oluşan teknik heyet |
| Sonuç | İtiraz kabul edilirse tespit kaldırılır veya rapor düzeltilir; reddedilirse tespit kesinleşir |
Kiracılar malik sıfatı taşımadıkları için riskli yapı tespitine itiraz edemez.
İtiraz dilekçesinde nelere yer verilmeli?
- Malikin kimlik ve tapu bilgileri, binanın ada ve parsel numarası
- Raporun tarihi ve tebliğ tarihi
- Rapora yönelik teknik itirazlar: karot örneklerinin alındığı yerler ve sayısı, beton dayanımı, donatı tespiti, zemin verileri gibi
- Varsa bağımsız bir mühendislik değerlendirmesi veya yapı bilgileri
Teknik heyet yalnızca dilekçedeki gerekçelerle bağlı değildir; raporun mevzuata ve teknik esaslara uygunluğunu bir bütün olarak inceler. Yine de somut ve teknik gerekçeler içeren bir itiraz, incelemenin daha sağlıklı yapılmasını sağlar.
İtiraz reddedilirse ne yapılabilir?
Teknik heyetin ret kararıyla tespit kesinleşir. 6306 sayılı Kanun kapsamındaki işlemlere karşı tebliğden itibaren genel olarak 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açılması tek başına tahliye ve yıkımı durdurmaz; bunun için mahkemeden yürütmenin durdurulması istenmelidir.
Kesinleşen tespitten sonra maliklere binayı yıkmaları için 90 güne kadar süre verilir. Bu süre içinde yıkım yapılmazsa yıkım idare tarafından yapılır ve masraflar maliklerden payları oranında tahsil edilir.